Thân vị (Corpus ventriculi) là phần lớn nhất của dạ dày, nằm giữa đáy vị và hang vị, chứa các tế bào thành chịu trách nhiệm tiết ra Axit HCl và Pepsinogen để tiêu hóa thức ăn. Tuy nhiên, rất ít người hiểu rõ về cấu trúc và cơ chế hoạt động của bộ phận này. Vì vậy bài viết này của Yumangel sẽ cùng bạn tìm hiểu chuyên sâu về thân vị dạ dày nhé!
Mục lục
I. Thân vị dạ dày là gì? Nằm ở đâu?
Dạ dày bao gồm nhiều bộ phận như: Phình vị dạ dày, thân vị, tâm vị, hang vị, môn vị. Thay vì chỉ hiểu đơn giản là một bộ phận, chúng ta cần xác định: Thân vị dạ dày giữ vai trò trung tâm trong hệ thống tiêu hóa, chiếm khoảng 70-80% diện tích dạ dày. Thân vị là phần phình to nhất, nằm giữa đáy vị và hang vị.
Hình ảnh vị trí thân vị của dạ dày.
II. Chức năng của thân vị dạ dày
Thân vị là bộ phận chứa tuyến tiết ra Axit clohydric (HCl) và Pepsinogen. Cụ thể, tại lớp niêm mạc thân vị, các tế bào thành (parietal cells) sẽ trực tiếp sản sinh HCl để hoạt hóa men tiêu hóa. Chức năng của thân vị dạ dày là co bóp và tiêu hóa thức ăn.
Khi chức năng tiết dịch vị tại thân vị bị rối loạn – hoặc do dư thừa Acid HCl hoặc do suy yếu lớp màng nhầy Mucus – niêm mạc sẽ đứng trước nguy cơ tổn thương, dẫn đến các bệnh lý dưới đây.
Thân vị dạ dày đảm nhiệm chức năng co bóp và tiêu hóa thức ăn.
III. Các bệnh thường gặp ở thân vị dạ dày
Các bệnh lý thường gặp ở thân vị dạ dày gồm: polyp thân vị, viêm thân vị, loét thân vị, u thân vị, xung huyết thân vị…
1. Polyp thân vị dạ dày
Polyp thân vị dạ dày là hiện tượng xuất hiện các khối tế bào trên lớp niêm mạc ở thân vị. Hầu hết là lành tính, nhưng một số loại có nguy cơ cao chuyển thành ung thư. Tùy vào kích thước và tính chất, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi hoặc can thiệp. Bạn có thể tham khảo thêm về chi phí cắt polyp dạ dày nếu được chỉ định thực hiện thủ thuật này.
Hình ảnh polyp thân vị dạ dày.
2. Viêm thân vị dạ dày
Viêm thân vị dạ dày là tình trạng bộ phận thân vị của dạ dày bị viêm loét và tổn thương. Nguyên nhân bị viêm là do thân vị bị tấn công bởi Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori), dịch vị thừa hoặc nhiều tác nhân gây hại khác như: dùng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau trong thời gian dài; chế độ sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh…
Các triệu chứng khi bị viêm thân vị dạ dày gồm: đau thân vị dạ dày, đau vùng thượng vị; ợ chua, ợ hơi thường xuyên sau khi ăn xong; cơn đau âm ỉ không dứt nếu bệnh nặng; buồn nôn, khó chịu, nôn ra dịch nhầy có mùi khó chịu; cơ thể suy nhược, giảm cân đột ngột…
Hình ảnh viêm thân vị dạ dày.
Viêm thân vị dạ dày nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa; thủng hoặc rò ổ loét; ung thư hóa…
3. Loét thân vị dạ dày
Loét thân vị dạ dày là tình trạng niêm mạc tại thân vị dạ dày bị loét hoặc tổn thương do lượng axit trong dạ dày bị mất cân bằng và tăng cao hơn so với lượng chất nhầy có trong dạ dày.
Loét thân vị dạ dày là biến chứng của viêm thân vị dạ dày do không được điều trị kịp thời.
Hình ảnh loét thân vị dạ dày
Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn phân biệt rõ hơn giữa Viêm và Loét thân vị:
| Đặc điểm | Viêm thân vị (Gastritis) | Loét thân vị (Gastric Ulcer) |
| Độ sâu tổn thương | Chỉ tổn thương lớp niêm mạc bề mặt. | Tổn thương sâu, ăn mòn qua lớp cơ niêm. |
| Tính chất đau | Đau âm ỉ, nóng rát, thường đau sau khi ăn. | Đau dữ dội, đau quặn, có thể đau lúc đói hoặc no. |
| Nguy cơ biến chứng | Ít nguy hiểm nếu điều trị sớm. | Nguy cơ cao: Xuất huyết, thủng dạ dày. |
Trong trường hợp viêm hoặc loét thân vị, bên cạnh việc điều trị nguyên nhân, việc bảo vệ niêm mạc là tối quan trọng. Sử dụng các hoạt chất kháng Acid như Almagate (có trong thuốc dạ dày chữ Y – Yumangel) sẽ giúp trung hòa nhanh lượng HCl dư thừa, tạo lớp màng nhầy nhân tạo bao bọc bảo vệ các ổ loét khỏi sự ăn mòn của dịch vị, từ đó hỗ trợ niêm mạc tự phục hồi nhanh chóng.
4. U thân vị dạ dày
Tình trạng các tế bào phát triển bất thường, được chia thành khối u lành tính và ác tính. Trong đó, u dưới niêm mạc dạ dày là một dạng tổn thương cần được chẩn đoán hình ảnh kỹ lưỡng để phân biệt với các loại u xâm lấn khác.
5. Xung huyết thân vị dạ dày
Xung huyết thân vị dạ dày là tình trạng niêm mạc ở vùng thân vị dạ dày bị viêm khiến cho các mạch máu tại đây bị giãn nở gây xuất huyết.
Không chỉ gây đau đớn, chướng bụng, buồn nôn, đầy hơi, ợ chua, ợ hơi liên tục, xung huyết thân vị dạ dày còn có nguy cơ biến chứng rất cao như: chảy máu dạ dày, thủng dạ dày, ung thư dạ dày…
6. Ung thư thân vị dạ dày
Ung thư thân vị dạ dày là tình trạng các tế bào cấu trúc bình thường của thân vị dạ dày phát triển đột biến, bất thường và mất kiểm soát xâm lấn ra các mô ở gần (xâm lấn cục bộ) hoặc ở xa (di căn) qua hệ thống bạch huyết.
Ung thư thân vị dạ dày khi tiến triển nặng có thể gây tử vong. Do đó ngay khi nhận thấy cơ thể có dấu hiệu bất thường như: chán ăn, ăn không ngon; sụt cân đột ngột; đau bụng dữ dội; xuất huyết tiêu hóa… thì cần đi thăm khám ngay.
Hình ảnh ung thư thân vị dạ dày.
IV. Mối quan hệ “Thận – Vị”: Tại sao đau dạ dày mạn tính thường kèm suy nhược?
Nhiều người thắc mắc về cụm từ “Thận vị dạ dày” hay sự liên quan giữa hai cơ quan này. Theo quan điểm Đông y, Thận là gốc của tiên thiên (năng lượng bẩm sinh), Vị (dạ dày) là gốc của hậu thiên (năng lượng từ ăn uống).
Khi “Thận dương hư” (thận yếu), hỏa khí không đủ để sưởi ấm cho “Vị thổ” (dạ dày), dẫn đến việc dạ dày co bóp kém lạnh, thức ăn bị đình trệ, lâu ngày sinh ra chướng bụng, khó tiêu và dư thừa axit. Đây là lý do tại sao những người bị đau thân vị mạn tính thường đi kèm với các triệu chứng như đau lưng, mỏi gối, tiểu đêm và suy nhược cơ thể.
V. Cách phòng tránh các bệnh ở thân vị dạ dày
Để phòng tránh các bệnh lý xảy ra ở thân vị dạ dày, bạn cần chú ý một số điều sau trong ăn uống và sinh hoạt hàng ngày:
- Có chế độ ăn uống khoa học: Nhai kỹ khi ăn, không ăn nhanh, ăn cơm và canh riêng, không ăn quá no, ăn đúng bữa và đúng giờ…
- Nên tăng cường ăn các thức ăn dễ tiêu hóa, giàu chất xơ, uống đủ nước.
- Hạn chế đồ ăn quá chua cay, thức ăn nhanh, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, uống bia rượu, cà phê, nước ngọt có gas, trà đặc, thuốc lá…
- Hạn chế căng thẳng, lo lắng kéo dài; ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
- Tập thể dục đều đặn, vận động cơ thể giúp nâng cao sức đề kháng.
- Sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Thân vị dạ dày nếu không được chăm sóc và bảo vệ tốt có thể bị nhiều bệnh nguy hiểm. Do đó, khi phát hiện cơ thể có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau bụng, đau thượng vị, đi ngoài ra máu hay sụt cân đột ngột thì bạn cần đi thăm khám ngay để tránh bệnh trở nặng gây biến chứng nguy hiểm.
Câu hỏi thường gặp
1. Đau thân vị dạ dày là đau ở vị trí nào?
Cơn đau thường xuất hiện ở vùng thượng vị (trên rốn và dưới mũi ức), có thể lệch nhẹ sang trái nơi thân vị chiếm diện tích lớn.
2. Viêm thân vị có tự khỏi không?
Không, viêm thân vị nếu không được điều trị và thay đổi lối sống sẽ tiến triển thành mãn tính hoặc loét. Việc sử dụng thuốc trung hòa acid như Yumangel có thể hỗ trợ giảm triệu chứng nhanh chóng.
3. Nội soi có phát hiện được ung thư thân vị không?
Có. Nội soi kết hợp sinh thiết là phương pháp chính xác nhất hiện nay để chẩn đoán các tế bào bất thường, polyp hoặc ung thư tại vùng thân vị.
Dược sĩ Nguyễn Thị Thu – Tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý và cung ứng thuốc – Cao đẳng dược TW Hải Dương với 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trình dược, đã thực tập, công tác tại nhiều nhà thuốc khác nhau.
