Đau dạ dày, ợ nóng, cồn cào, buồn nôn vì thừa axit là cảm giác mà nhiều người từng trải qua. Khi cơn đau ập đến, không ít người truyền tai nhau cách “uống thuốc muối cho đỡ đau”. Vậy tại sao NaHCO₃ được dùng làm thuốc đau dạ dày và cách này có thực sự an toàn?
Mục lục
I. Muối NaHCO3 là gì?
Muối NaHCO₃ (natri bicarbonat) là một hợp chất có tính kiềm nhẹ, thường được biết đến với tên gọi quen thuộc là baking soda. Trong y học, NaHCO₃ được sử dụng với vai trò là chất trung hòa acid, giúp làm giảm tình trạng dư thừa acid trong dạ dày.
II. Tại sao nahco3 được dùng làm thuốc đau dạ dày
Ở người bị đau dạ dày (viêm dạ dày, trào ngược), dạ dày thường tiết ra nhiều acid hơn bình thường nên gây nóng rát và đau vùng thượng vị.
Khi uống natri bicarbonat, chất này sẽ trung hòa bớt lượng acid dư thừa trong dạ dày. Nhờ vậy, cảm giác đau rát và cồn cào có thể giảm nhanh chóng.
Cơ chế tác dụng của natri bicarbonat:
- Phản ứng với acid HCl trong dạ dày.
- Trung hòa acid, làm giảm độ chua.
- Giúp giảm nhanh cảm giác đau rát, khó chịu.
Tuy nhiên, ưu điểm giảm triệu chứng nhanh cũng đi kèm với hạn chế. Natri bicarbonat chỉ giúp làm dịu tạm thời mà không xử lý nguyên nhân gốc rễ như viêm loét dạ dày hay nhiễm vi khuẩn HP.
Nếu sử dụng quá thường xuyên, việc giảm acid đột ngột có thể khiến cơ thể tăng tiết acid trở lại (hiện tượng tăng tiết bù), làm cơn đau xuất hiện dày hơn.
III. Dùng NaHCO₃ chữa đau dạ dày có gây tác dụng phụ không?
Việc sử dụng NaHCO₃ có thể gây ra một số tác dụng phụ, đặc biệt khi dùng không đúng cách hoặc lạm dụng, bao gồm:
- Đầy hơi, chướng bụng do sinh nhiều khí CO₂
- Rối loạn cân bằng acid-base trong cơ thể
- Tăng natri máu, có thể ảnh hưởng đến tim mạch và huyết áp ở người nhạy cảm
Vì vậy, natri bicarbonat không nên được sử dụng kéo dài hoặc dùng riêng lẻ để điều trị đau dạ dày. Người bệnh cần có sự tư vấn và hướng dẫn của bác sĩ để tránh các rủi ro không mong muốn.
IV. Một số lưu ý khi sử dụng muối để chữa đau dạ dày
NaHCO₃ chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng tạm thời, không phải phương pháp điều trị lâu dài. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, người bệnh cần lưu ý các điểm sau khi sử dụng:
- Chỉ sử dụng NaHCO₃ trong thời gian ngắn, khi cần giảm triệu chứng cấp
- Không tự ý dùng thường xuyên hoặc thay thế thuốc điều trị chuyên khoa
- Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, suy thận cần đặc biệt thận trọng
- Nếu đau dạ dày kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng
V. Câu hỏi thường gặp
1. Uống NaHCO₃ bao lâu thì đỡ đau dạ dày?
NaHCO₃ thường giúp giảm đau khá nhanh, có thể sau vài phút đến vài chục phút, nhờ khả năng trung hòa axit trong dạ dày.
Tuy nhiên, cảm giác dễ chịu này chỉ mang tính tạm thời. Khi dạ dày tiếp tục tiết axit mới, các triệu chứng như đau, nóng rát, ợ chua có thể quay trở lại, thậm chí rõ rệt hơn nếu dùng lặp lại nhiều lần.
2. Có thể dùng NaHCO₃ hàng ngày không?
Việc sử dụng NaHCO₃ hằng ngày để giảm đau dạ dày, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc không có chỉ định của nhân viên y tế, có thể gây ra nhiều nguy cơ đối với sức khỏe:
- Rối loạn cân bằng axit – kiềm, do làm thay đổi pH sinh lý
- Tăng lượng natri đưa vào cơ thể, không phù hợp với người tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận
- Tăng tiết axit hồi ứng (dội axit), khiến triệu chứng đau dạ dày dễ tái phát và nặng hơn
Về mặt lâm sàng, việc phải dùng NaHCO₃ mỗi ngày để kiểm soát triệu chứng thường cho thấy bệnh dạ dày chưa được điều trị đúng nguyên nhân. Người bệnh nên đi khám để được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả hơn.
3. Đau dạ dày do vi khuẩn HP có dùng NaHCO₃ được không?
NaHCO₃ không tiêu diệt được vi khuẩn HP. Nó chỉ làm giảm lượng axit trong dạ dày trong thời gian ngắn, giúp triệu chứng dịu đi tạm thời. Trong khi đó:
- Vi khuẩn HP vẫn tồn tại
- Tình trạng viêm, loét vẫn tiếp diễn
- Nguy cơ biến chứng không hề giảm
Với đau dạ dày do HP, việc dùng NaHCO₃ thay cho điều trị y tế có thể khiến bệnh bị che giấu, làm chậm quá trình điều trị đúng và hiệu quả.
Dù đã hiểu rõ “Tại sao NaHCO₃ được dùng làm thuốc đau dạ dày?” là nhờ khả năng trung hòa acid nhanh, bạn vẫn không nên xem đây là giải pháp lâu dài. Việc lạm dụng NaHCO₃ có thể gây tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe. Thay vì phụ thuộc vào thuốc, hãy chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và thăm khám khi cần thiết để bảo vệ dạ dày một cách bền vững hơn.
Dược sĩ Nguyễn Thị Thu – Tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý và cung ứng thuốc – Cao đẳng dược TW Hải Dương với 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trình dược, đã thực tập, công tác tại nhiều nhà thuốc khác nhau.
