Đau hậu môn khi mang thai là tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến hơn 50% phụ nữ, chủ yếu do áp lực tử cung và táo bón thai kỳ; tình trạng này thường không nguy hiểm nhưng cần được xử lý sớm để tránh biến chứng trĩ.
Đau hậu môn khi mang thai tuy không nguy hiểm tính mạng nhưng với các triệu chứng đau rát, ngứa ngáy sẽ khiến mẹ bầu rất khó chịu, nhất là mỗi khi đi vệ sinh. Cùng Yumangel tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề này để biết cách khắc phục và phòng tránh các mẹ nhé.
Mục lục
I. Nguyên nhân bị đau hậu môn khi mang thai

Nguyên nhân bị đau hậu môn khi mang thai
Đau hậu môn là một triệu chứng khá phổ biến mà nhiều phụ nữ gặp phải trong thời kỳ mang thai, đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng này:
1. Áp lực từ thai nhi và tử cung phát triển
Khi thai nhi lớn dần, trọng lượng tăng lên sẽ tạo áp lực lên vùng chậu và trực tràng. Tử cung mở rộng cũng có thể chèn ép lên các mạch máu và dây thần kinh xung quanh vùng hậu môn, gây ra cảm giác đau nhức.
2. Thay đổi hormone
Hormone progesterone tăng cao làm giãn các cơ trơn, bao gồm cả nhu động ruột, trực tiếp gây ra tình trạng phân ứ đọng và khô cứng. Đây là tiền đề của tình trạng rối loạn tiêu hóa khi mang thai, dẫn đến táo bón và làm tăng nguy cơ bị trĩ, từ đó gây đau hậu môn.
3. Táo bón
Táo bón là một trong những nguyên nhân chính. Hormone thai kỳ và việc bổ sung sắt thường làm chậm nhu động ruột, khiến phân cứng lại. Việc rặn mạnh khi đi đại tiện có thể gây tổn thương vùng hậu môn.
4. Tác dụng phụ của việc bổ sung Sắt
Để đáp ứng nhu cầu tạo máu, mẹ bầu thường uống bổ sung sắt. Tuy nhiên, sắt là nguyên nhân hàng đầu gây táo bón, làm phân đen và cứng, gia tăng áp lực cực lớn lên hậu môn khi đào thải.
5. Trĩ nội và trĩ ngoại
Áp lực tăng lên trong ổ bụng và thay đổi lưu thông máu có thể dẫn đến tình trạng giãn tĩnh mạch hậu môn. Khi bị trĩ, vùng hậu môn của mẹ bầu không chỉ bị đau mà còn sưng tấy, chảy máu mỗi lần đi đại tiện.
5. Nứt kẽ hậu môn
Là tình trạng các niêm mạc của ống hậu môn bị tổn thương với nguyên nhân chủ yếu là do táo bón khi mang thai. Các vết nứt rách ở hậu môn khiến mẹ bầu đau rát, thậm chí là chảy máu mỗi khi đi đại tiện.
6. Rối loạn chức năng sàn chậu và áp lực cơ học
Khi bụng to ra, tư thế ngồi và đi lại thay đổi có thể tạo áp lực bất thường lên vùng hậu môn và xương cùng. Ngoài ra, khi ngồi quá lâu trên bề mặt cứng, các dây thần kinh và cơ ở hậu môn bị chịu nhiều áp lực khiến hậu môn có cảm giác đau. Nếu tình trạng đau kéo dài nhiều ngày không khỏi, mẹ bầu cần đi thăm khám ngay vì rất có thể đã bị chấn thương cơ hậu môn, xương cụt hoặc các cấu trúc xung quanh.
II. Đau hậu môn khi mang bầu có nguy hiểm không?
Đau hậu môn trong thai kỳ tuy không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của mẹ bầu.

Đau hậu môn khi mang bầu có nguy hiểm không?
Đau hậu môn kéo dài có thể dẫn đến nứt kẽ hậu môn mãn tính, gây thiếu máu do xuất huyết. Sự đau đớn này có thể làm các mẹ ngại vệ sinh và vệ sinh không kỹ vùng hậu môn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây ra các tình trạng viêm nhiễm, nhiễm trùng nguy hiểm.
Ngoài ra, hệ tiêu hóa là một thể thống nhất. Việc tiêu hóa kém ở dạ dày làm tăng áp lực đào thải lên trực tràng, khiến các vấn đề ở hậu môn trở nên trầm trọng hơn.
Với những nguy cơ tiềm ẩn như vậy, việc chăm sóc sức khỏe tiêu hóa toàn diện trở nên cực kỳ quan trọng đối với mẹ bầu. Thay vì chỉ tập trung giải quyết triệu chứng đau hậu môn, các mẹ cần chú trọng đến việc điều chỉnh nhu động ruột, giảm áp lực lên vùng hậu môn và trực tràng ngay từ bên trong. Việc bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ tiêu hóa, làm mềm phân và tăng cường sức khỏe đường ruột sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bị táo bón, trĩ và đau hậu môn, từ đó nâng cao chất lượng sống và tinh thần thoải mái trong suốt thai kỳ. Thuốc dạ dày chữ Y được nghiên cứu đặc biệt để hỗ trợ giải quyết các vấn đề này. Tuy nhiên, mẹ bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Vào giai đoạn cuối thai kỳ, tình trạng này còn trở nên nghiêm trọng hơn. Các cơn đau hậu môn có thể làm giảm khả năng chịu đựng của thai phụ, gây khó khăn cho quá trình sinh thường và tăng nguy cơ nhiễm trùng cho cả mẹ và bé trong lúc sinh.
Đáng lo ngại hơn, nếu đau hậu môn trong những tháng cuối thai kỳ kèm theo chảy máu hậu môn, mẹ có thể bị thiếu máu. Tình trạng này có thể dẫn đến choáng váng, mệt mỏi, ngất xỉu và thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Mẹ bầu cần đi khám ngay khi xuất hiện đau hậu môn kèm theo bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
- Sốt cao
- Phân có máu
- Khó khăn khi di chuyển, ngồi, đứng hoặc đại tiện
- Phân lỏng kéo dài
- Có dấu hiệu mất nước
Việc thăm khám và điều trị sớm sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.
III. Cách khắc phục mang thai bị đau hậu môn hiệu quả
Mang thai đau hậu môn gây ảnh hưởng rất lớn tới tâm lý và sức khỏe của mẹ bầu. Do đó, điều các mẹ cần làm là đến thăm khám tại bệnh viện để có phương pháp điều trị dứt điểm tình trạng bệnh sớm.
1. Điều trị tại nhà
Với tình trạng đau hậu môn nhẹ, mẹ bầu có thể áp dụng một số cách sau để chấm dứt cơn đau ngay tại nhà:
- Sử dụng kem bôi, thuốc mỡ để giúp vết thương nhanh chóng khỏi và giảm bớt cơn đau. Tuy nhiên trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào các mẹ cần hỏi ý kiến bác sĩ, không nên tự ý dùng.
- Ngâm mình trong bồn tắm: Mẹ pha nước ấm với muối epsom (magie sulfat) rồi ngâm người trong bồn tắm khoảng 15-20 phút.
- Chườm lạnh: Bọc vài viên đá vào trong túi và tiến hành chườm nhẹ nhàng lên vùng hậu môn, cơn đau sẽ thuyên giảm. Với cách này, mẹ nên duy trì khoảng 3-4 lần/ngày, mỗi lần 20 phút.
- Kỹ thuật “thở khi đại tiện”: Thay vì nín thở và rặn mạnh (nghiệm pháp Valsalva) gây áp lực lên tĩnh mạch trĩ, mẹ bầu nên hít sâu và thở ra nhẹ nhàng bằng miệng khi đi vệ sinh để cơ sàn chậu được thư giãn.
2. Điều trị bằng phương pháp y khoa
Trường hợp các cách điều trị tại nhà không hiệu quả và bệnh chuyển biến nặng hơn, các mẹ tốt nhất nên đi gặp bác sĩ để tìm ra nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp khắc phục chứng đau hậu môn ở phụ nữ mang thai được bác sĩ áp dụng:

Điều trị bằng phương pháp y khoa
- Điều trị bệnh trĩ: Phương pháp điều trị là quấn búi trĩ cho đến khi nó co lại hoặc đông lạnh búi trĩ. Với trường hợp nặng bệnh nhân sẽ cần phải phẫu thuật cắt búi trĩ nhằm loại bỏ các mô và mạch máu đông lạnh búi trĩ.
- Điều trị tiêu chảy: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc để làm giảm bớt các triệu chứng. Trường hợp thai phụ bị mất nước nghiêm trọng sẽ cần phải truyền dịch qua tĩnh mạch.
- Điều trị vết nứt: Để điều trị rò hậu môn, mẹ bầu cần uống nhiều nước, tăng cường bổ sung chất xơ để đào thải phân ra ngoài dễ dàng hơn. Nếu vết nứt hậu môn nặng, bệnh nhân phải phẫu thuật để có thể đi đại tiện mà không làm tổn thương cơ vòng.
IV. Giải pháp phòng tránh đau hậu môn khi có bầu
Để giảm thiểu nguy cơ mang bầu đau hậu môn và các biến chứng xảy ra, bà bầu nên chủ động phòng tránh bằng các cách sau:

Cách phòng tránh đau hậu môn khi có bầu
- Bà bầu cần nạp ít nhất 25-30g chất xơ mỗi ngày từ rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt để phòng ngừa táo bón.
- Uống đủ 2,5 – 3 lít nước mỗi ngày giúp phân đào thải ra ngoài dễ dàng hơn.
- Vận động, đi lại nhẹ nhàng; tránh ngồi lâu một chỗ quá lâu để giảm bớt áp lực lên cơ và dây thần kinh ở hậu môn.
- Sử dụng ghế kê chân (Squatty Potty) khi đi vệ sinh để tạo góc 35 độ, giúp trực tràng thẳng hàng, giảm 50% áp lực lên hậu môn.
- Đi đại tiện ngay khi có nhu cầu, không nên nhịn.
- Mặc quần rộng rãi, đồ lót nên chọn loại 100% cotton để hậu môn không bị ẩm ướt dẫn đến kích ứng.
- Vệ sinh sạch sẽ vùng hậu môn sau mỗi lần đi vệ sinh bằng vòi nước hoặc khăn ẩm.
- Hạn chế tối đa ăn các thực phẩm chua, cay và nóng vì sẽ gây nóng trong, làm tăng nguy cơ bị táo bón, dẫn đến đau hậu môn.
- Không nên ăn đồ ăn chưa nấu chín kỹ, sống vì dễ dẫn đến tiêu chảy.
Việc duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, kiểm soát tốt dịch vị dạ dày cũng góp phần giúp quá trình hấp thụ dinh dưỡng và đào thải phân diễn ra trơn tru hơn.
Chắc hẳn khi đọc đến đây các mẹ đã biết bà bầu bị đau nhói hậu môn khi mang thai do đâu, có nguy hiểm không và cách điều trị thế nào. Hy vọng với những thông tin chúng tôi cung cấp ở trên, các mẹ đã biết cách xử lý tốt nhất khi không may gặp phải tình trạng đau hậu môn khi mang thai, giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thai kỳ.
Câu hỏi thường gặp
1. Đau hậu môn khi mang thai có ảnh hưởng tới thai nhi không?
Trực tiếp thì không, nhưng nếu mẹ bầu đau nhiều, chán ăn, mất ngủ, hoặc nhiễm trùng sẽ ảnh hưởng sức khỏe mẹ và thai, có thể gây sinh non, thiếu máu.
2. Đau hậu môn khi mang thai tháng cuối có phải dấu hiệu sắp sinh không?
Không hẳn. Đau hậu môn tháng cuối chủ yếu do áp lực thai lớn, táo bón, trĩ… Nếu kèm đau bụng dưới, ra dịch bất thường thì nên kiểm tra khả năng chuyển dạ.
3. Đau hậu môn khi mang thai có sinh thường được không?
Phần lớn các trường hợp vẫn sinh thường được. Tuy nhiên, nếu đau do trĩ nặng hoặc biến chứng khác, bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp sinh phù hợp.
4. Đau hậu môn khi mang thai có liên quan đến vệ sinh cá nhân không?
Có. Vệ sinh kém hoặc sai cách làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, nứt kẽ, đau rát hậu môn. Hãy luôn rửa sạch vùng hậu môn sau khi đi vệ sinh.
Dược sĩ Nguyễn Thị Thu – Tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý và cung ứng thuốc – Cao đẳng dược TW Hải Dương với 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trình dược, đã thực tập, công tác tại nhiều nhà thuốc khác nhau.







